ए मशीन, तु भी क्या इंसान बनेगी?

 AI से सारी दुनिया पढ़ेगी,

रोबोट के संग क्लास लगेगी।

सबमिशन के दिन पे क्या 

रोबोट से भी डांट पड़ेगी?

ए मशीन, तु भी क्या इंसान बनेगी?

IoT का जब दौर आएगा

इंटरनेट चारों ओर छाएगा

हर चीज का IP होगा

हर आदमी VIP होगा

क्वांटम qubit से बाते होगी

एरियल रोबोट से मुलाकाते होगी

वृद्धाश्रम में भेजा जिसने उस बच्चे को

मात पिता से कनेक्ट करेगी?

ए मशीन, तु भी क्या इंसान बनेगी?

शायद थोड़ी बेकारी होगी।

पर नए क्षेत्रो की भी तैयारी होगी।

सबकी शाही सवारी होगी।

ड्राइवर less जब गाड़ी होगी।

अकस्मात से पीड़ित देख,

 खुद की गाड़ी रोक सकेगी?

इस झंझट में कौन पड़े,

सोच वहां से चलती बनेगी?

ए मशीन, तु भी क्या इंसान बनेगी?

हर पेशेंट अब खास बनेगा।

AI सब इलाज करेगा।

रोबोट सबकुछ cure करेगा

सबकी हेल्थ ensure करेगा

उस पर क्या लालच हावी होगा?

तेरी ख्याति क्या किसी हॉस्पिटल को बदनाम करेगी?

ए मशीन, तु भी क्या इंसान बनेगी?

चैट gpt, meta AI, claude या फीर gemini ,

सब में अजब होड चली हे।

मानव बन गया मशीन, 

मशीन मानव बनने चली हे।

-Satishkumar D. Prajapati

Note: Written to create some humor for Training at K D Polytechnic, Patan on Artificial Intelligence in IoT and Aerial robotics 

सफलता

 

यदि सामने पहाड़ हो

चिर कर तुम फाड़ दो।

बवंडर हो यदि सामने

आंधी बन पछाड़ दो।

 

राह में मुश्किल नहीं

कहीं दिशा तो ग़लत नहीं।

सबकुछ तेरी मर्ज़ी का हो

इस बात में तेरा हित नहीं।

 

मुश्किल को तु सीढ़ी बना,

एक एक कदम आगे बढ़ा।

शिखर जिस दिन  सर करे,

पहले तु शिर अपना झुका।

 

सफलता जो अहंकार दे

अब उसको तु नकार दे।

ज्ञान हे वही सही,

विनय को जो आधार दे।

 

सफलता को टिकाना हे,

तो खुद को तुझे तपाना हे।

कुछ सीखने की चाह को

हर क्षण तुझे जगाना हे।

                                                                    

                                                     -Satishkumar D Prajapati

વિદ્યાર્થી -શિક્ષક સંવાદ

 

                                 વિદ્યાર્થી :

પપ્પા કે  છે ભણી લે બેટા ,સારી નોકરી મળશે .

મમ્મી કે છે ભણી લે બેટા ,સારી છોકરી મળશે .

માત-પિતાને કેમ સમજાવું, ભણવાથી શું થાય છે!

સારી નોકરી-છોકરી, શું ભણવાથી મળી જાય છે?

 

શિક્ષક કે છે સબમિશન, ટાઈમે તું કરજે 

મારા લેક્ચર ભરજે, ને શિસ્તમાં તું રહેજે 

શિક્ષકને કેમ સમજાવું, માર્કશીટથી શું થાય છે!

સારી નોકરી-છોકરી, શું ભણવાથી મળી જાય છે?

 

પરીક્ષાના દિવસોમાં, રાત-દિવસ છે માર્યો રટ્ટો

પાડોશી સાથે પપ્પાએ , મારા રિઝલ્ટનો માર્યો સટ્ટો

ધીરુભાઈ ને તેંડુલકર પણ ક્યાં દસ પાસ થાય છે!

સારી નોકરી-છોકરી, શું ભણવાથી મળી જાય છે?

 

ગાઈડ,ચોપડી, સંદર્ભ પુસ્તકો, સૌને ફેદી માર્યા

ઈન્ટરનેટના વિડિઓથી પણ,માર્ક ના આવ્યા ધાર્યા

જાડી ચોપડી, મગજ પાતળું, માથું ફાટી જાય છે!

સારી નોકરી-છોકરી, શું ભણવાથી મળી જાય છે?

 

ગણતર વગરનું ભણતર, શું કરશે મારુ ઘડતર!

વધતી ફી ની મોંઘવારીનું, કેવું મળશે વળતર

ભણેલા તો ભાડે મળશે, ગામ આખું કહી જાય છે!

સારી નોકરી-છોકરી, શું ભણવાથી મળી જાય છે?

 

                                   શિક્ષક:

શિક્ષકનો  ઠપકો  વહાલો લાગે, જયારે  બોસ તને ફટકારે

ધીરુભાઈ પણ સફળ થયા, જયારે ભણેલા આવ્યા વ્હારે 

જીવનના સરપ્રાઈઝ ટેસ્ટની,અહીં વિષયવાર તૈયારી  થાય છે.

ભણવાથી ના મળે બધુ પણ, ઘણું-બધુ મળી જાય છે ..!

 

શિસ્ત, નિયમ ને સમયબદ્ધતા,વિવિધ ગુણો હવે ખીલશે

ગરિમા, માન-મોભાની સાથે, જગત આખું તને ઝીલશે

 અંધશ્રદ્ધાથી મુક્ત થઈને, નવીન દ્રષ્ટિકોણ મળશે 

જ્યારે જયારે કઠિન સમયમાં, ભણતરની હિમ્મત જડશે

 

ભણેલા તો ભાડે મળશે, પણ સૌને ભાડુ ક્યાં પોહાય છે!

ભણવાથી ના મળે બધુ પણ, ઘણું-બધુ મળી જાય છે ..!

-Satishkumar D. Prajapati

 Note: This poem has been published in departmental magazine PRAWAH at KDP, PATAN

Second Induction Training Bhopal

यादो को मन मे संजोये,
खुशियों से दिल को भिगोए |

IP-2 शुरू करने के कगर पे,
आ गए तालाबो के नगर में|

आते ही दुश्मन सामने खड़ा था,
संकट यह विकराल बड़ा था |
क्या रोम का जुलियस सीजर खड़ा था,
(नहीं भाई, ) रूम में बिगड़ा गीजर पड़ा था'|

विश्वेश्वर भगवान की मुश्किल से कृपा पाई,
सरन के तीसरे माले पे थोड़ी सी जगह पाई |

संजीत सर की संजीदगी हमें भाति थी,
टास्क ख़तम करने को हमें लुभाति थी |

जैन सर क्लास मे जब जब आते हे,
अपने युग के देवानंद नज़र आते हे |
हर शेसन मे एक ही सवाल मन में आते हे,
सरजी आप कहना क्या चाहते हे ?


अपने अंदर के शिक्षक को जानने लगे हम,
खोए हुए प्रशिक्षक को पहचानने लगे हम |
स्टूडेंट इवैल्यूएशन करने की ठानने लगे हम,
असेसमेंट में रूब्रिक्स जरुरी मानने लगे हम |

PO,CO,LOs, का यहाँ पर झाँसा हे,
हर फेकल्टी ने हमें उसमे फांसा हे |
हर शेसन के आउटकम का एक ही किस्सा हे,
एक्टिव verb आउटकम का जरुरी हिस्सा हे|

कुछ अरमान अधुरे बनकर रह गए,
कुछ ख्वाब कल्पना बनकर ढह गए|
जैसे बिना बल्ब के होल्डर बनकर रह गए,
भस्मआरती के प्लान फोल्डर बनकर रह गए|

-सतीषकुमार प्रजापति
-dedicated to all faculties at NITTTR,Bhopal and my co-trainees in Induction Phase 2.

બસ ની રાહ

ગામડાંની એક છોકરી જેને આજે બસ નો પાસ કઢાવ્યો છે અને બસ સ્ટેન્ડ પર બસ ની રાહ જોવે છે.બસ ન આવતી જોઈ , વિચારો નું વૃંદાવન એના મન માં સર્જાય છે. એને કવિતા રૂપે અહી મુકું છું.


ભણવાનો ઉત્સાહ   ને આસ,
મળ્યો છે આજે ફ્રિ નો પાસ.

બસ ની રાહ હું જોઉં છું.
વિચારો મન માં વલોઉં છું.

હશે કોઈ લગ્નપ્રસંગ આજ,
ગઈ હશે જાનૈયા કાજ.

કોઈ બીજા ડેપો માં રોકાણી હશે,
કોઈ મેળામાં એક્ષ્ટ્રા બસ મુકાણી હશે.

કોઈ મોટા નેતા ની સભા હશે,
ભીડ ભેગી કરવા એને રજા હશે.

કોઈ ટોળા એ એને ભાંગી હશે.
કોઈએ ફરી અનામત માંગી હશે.

કોઈની આત્મદાહની ચીમકી હશે.
બંધના એલાન માં એ અટકી હશે.

મારા ભણતર ની ફિકર ક્યાં એને,
કોઈ રાણી ની લાજ હાટુ બળતી હશે.

દુર થી ST ને આવતી નીરખું છું.
આજે બસ આવતી જોઈ હરખું છું.


-Dedicated to Students who are doing daily up-down in buses.

આજે સુપરવિજન કરતા

આજે સુપરવિજન કરતા , ફરી પેપર લખવાનું  મન થયું।
સુપર વાઈઝર ના આટા- ફેરાં થી ,ફરી ડીસ્ટરબ થવાનું મન થયું !

આવડતા પ્રશ્ન ને ફરી ભૂલવાનું મન થયું ,
ન આવડતો પ્રશ્ન લખી , ફરી ખુશ થવાનું મન થયું.!

પેપર પહેલા મિત્રોને ઓલ ધ બેસ્ટ કહેવાનું મન થયું.
             આજે સુપરવિજન કરતા .........

પેન લખતા અટકે તો જવાબ યાદ કરવાનું મન થયું !
ના આવડતું હોય તો પણ , સપલી માગવાનું મન થયું!

ભૂલી ને આવ્યો તો એટલે , બીજાની પેન્સિલ માંગવાનું મન થયું.

હાર્ડ પેપર જોઈ ને , થોડું ઘભરાવા નું  મન થયું.
ફેઈલ થવાની બીક થી, ફરી ડરવાનું મન થયું.

             આજે સુપરવિજન કરતા............
પેપર પૂરું કર્યા  પછી , ફરી હસવાનું મન થયું.
કેવું ગયું અલ્યા પેપર તારું, એ પૂછવાનું મન થયું.!

ઠીક ગયું લ્યા, બસ પાસ થયું તો સારું, દિલાસો દેવાનું મન થયું.
રીઝલ્ટ આવે તે પહેલા , ફરી ધબકારા વધારવા નું મન થયું.

            આજે સુપરવિજન કરતા............

કાલે લખતા અમે, આજે લખાવીયે અમે ,
ફેકલ્ટી બન્યા તોયે , ફરી સ્ટુડેન્ટ બનવાનું મન થયું !

આજે સુપરવિજન કરતા , ફરી પેપર લખવાનું  મન થયું।
સુપર વાઈઝર ના આટા- ફેરાં થી ફરી ડીસ્ટરબ થવાનું મન થયું !
             આજે સુપરવિજન કરતા............

note: originally it was written 4 years back, when I was doing my sone of the early GTU exam super visions.

First Induction Training in Bhopal

पढ़ानेवाले पढ़ने आ गए,

शिखाने वाले शिखने आ गए |

बोलने वाले सुनने आ गए,

हिंदुस्तान के दिल में आ गए |

कोगनिटिव ओर सायकोमोटर,

डोमैन में डुबने आ गए |

खुद को इम्प्रूव करने के बहाने,

पचमढ़ी में घुमने आ गए |

हर सुबह ब्रेड-बटर , यहाँ मेने हे  खाई,

दुसरे वीक में मुझे, पालीवाल सर की याद आई |

जिसने यहाँ पे नेशनल फ़ूड की उपाधी पाई,

वो चाय संग अपनी जीरे वाली नान-खटाई |

थोडासा तो बदलाव करेंगे,

अब आउटकम को डिफाइन करेंगे|

इतने लेक्चर भरने के बाद,

बंक मारने वालो की स्थिति समझेंगे|

हर साथी से सिखा यहाँ पर,

बस उसी से खुद को बेहतर करेंगे |

-Dedicated to Induction Phase -I training(IP-32 batch) all Faculty member at NITTTR , Bhopal